تبلیغات
پایگاه خبری تحلیلی شهرستان باوی - جریان شناسی فرقه ها در ایران(2)

پایگاه خبری تحلیلی شهرستان باوی
 
منبعی مورد اعتماد برای خبر و اطلاعات
بررسی مصادیق فرقه ها در ایران نیازمند پاسخگویی به چیستی فرقه هاست.بدین لحاظ با تعریف مفاهیم مربوطه و کالبد شکافی خصوصیات و ویژگی های فرقه ها ، زوایایی از توصیف فرقه ها را مورد تحلیل قرار   می دهیم.

تعریف مفاهیم

1-      جریان‌شناسی

 به شناخت مبانی و خاستگاه فكری، سیاسی، اعتقادی دسته‌ای از افراد، گروه‌ها كه دارای دیدگاه‌ها، جهت‌گیری‌ها و مواضع و رفتار سیاسی مشابه و نزدیك به هم ‌باشند، اطلاق می‌گردد.همچنین جریان شناسی شناخت منظومه و گفتمان، چگونگی شکل‌گیری، معرفی مؤسسان و چهره‌های فکری تأثیرگذار در گروه‌های فکری، فرهنگی، سیاسی است.

2-فرقه :

در لغت ، فرقه بیانگر یک گروه یا سازمان است که اعضای آن ، هدف بخصوصی را دنبال کرده و با عملکرد های خاص درونی و روابط و مناسبات ویژه ای که برقرار می نمایند از سایر گروهها و سازمانها متمایز می گردند. آنچه در فرقه ها مهم است مناسباتی است که فرقه حول آن شکل گرفته است.بنابر این روابط فرقه ای عبارت از روابطی که در آن یک فرد آگاهانه افراد دیگر را با استفاده از روش های خاصی وادار می کند تا بطور بطور کامل در خصوص تقریباً همه تصمیمات مهم زندگی شان وابسته به او باشند.

بر این اساس، فرقه ها حول سه مولفه و ویژگی زیر تعریف می شوند:

1-      سر منشاگروه و نقش رهبر و بنیانگذار فرقه

2-      ساختار تشکیلاتی ؛ روابط بین سرکرده و اعضای فرقه

3-      برنامه هماهنگ شده مجاب سازی( نصب نرم افزار فرقه ای)

در بررسی جریان های فرقه ای می توان گفت اغلب فرقه ها از یک فرمول کلی در ساختار تشکیلاتی شان پیروی می کنند . بر اساس این سه شاخص می توان فرقه ای بودن یک جریان را تشخیص داد.

مارگارت تالر سینگر فرقه را با سه ویژگی اصلی ؛ دارا بودن رهبر مستبد و خودكامه ، ساختار هرمی قدرت ، و استفاده از برنامه مجاب سازی (بازسازی فكر یا شستشوی مغزی) توصیف می‌كند.

این در حالی است كه داشتن یكی یا دو ویژگی از این ویژگی‌ها برای شناسایی جمعی بعنوان فرقه اصلا كفایت نمی‌كند. نكته دیگر اینكه ساختار هرمی قدرت تنها در فرقه‌ها دیده نمی‌شود. امروزه در بسیاری از سازمانها ، نهادها و دولت‌ها و حكومت‌ها ساختار هرمی دیده می‌شود.

سایت دیده بان فرقه در تعریف فرقه اینطور می‌نویسد: تعریف مدرن از فرقه کنترل ذهنی، عبارت از هر گروهی است که از کنترل ذهن و تکنیک های عضو گیری فریب دهنده استفاده میکند. به عبارت دیگر فرقه ها به مردم کلک میزنند تا آنها را جذب نمایند و آنها را فریب میدهند تا در فرقه بمانند.

شاید در جمع بندی بتوان گفت آنچه كه درباره جریان های فرقه‌ای مورد اشاره  است با سه ویژگی بیان شده توسط سینگر قابل بیان است به شرطی كه این سه ویژگی با شدت و استمرار در جمعی وجود داشته باشد بعنوان زمینه‌ای برای مشكوك شدن نسبت به آن جمع تحت عنوان فرقه می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، از بین این سه ویژگی‌ دارا بودن برنامه كنترل ذهنی بعنوان شاخص‌ترین و اصلی‌ترین ویژگی‌ فرقه‌ها می‌تواند مورد تاكید قرار گیرد.

 امروزه به هر جنبش جدایی‌طلب در عرصه‌های مذهبی، سیاسی و دیگر عرصه‌ها فرقه گفته می‌شود. فرقه مذهبی نیز به‌طور عمومی در مقابل مذهب رسمی یك جامعه قرار می‌گیرد و از آن فاصله می‌گیرد.  همچنین فرقه‌گرایان به دسته‌ای مجزا از مردم با تعصب شدید و كوركورانه نسبت به فرقه و رئیس فرقه تبدیل می‌گردند و اعمال و رفتار این افراد در مقابل هنجارهای رسمی و پذیرفته شده جامعه قرار می‌گیرد.

منابع:

-جمعی از نویسندگان، کژراهه، موسسه جام جم، 1388

- سایت دیدبان فرقه (Cultwatch.com ) ترجمه : ابراهیم خدابنده. (به نقل از : www.banisadr.info )

- فرقه ها در میان ما. مارگارت تالر سینگر. ابراهیم خدابنده

- پیدایش فرقه‌گرایی در سازمانهای دینی. مجید جعفریان.

http://bashgah.net/pages-8631.html

طراح قالب : { معبرسایبری فندرسک}