تبلیغات
پایگاه خبری تحلیلی شهرستان باوی - درس سوّم:زمینه‏های اجتماعی پیدایش احزاب و تشکیلات سیاسی در ایران‏ (بخش پایانی)

پایگاه خبری تحلیلی شهرستان باوی
 
منبعی مورد اعتماد برای خبر و اطلاعات

ضعف سواد سیاسی

 

ضعف سواد سیاسی یکی از مهمترین مشکلاتی بوده است که در سدهء اخیر دامنگیرکشورما بوده است. آثار این ضعف را نه تنها در مردم بی سواد که حتی در اقشار تحصیلکردهءکشورمان می‏شد دید. وضعیّت طوری بود که حتّی بسیاری از اعضای احزاب سیاسی،نمی‏دانستند حزب چیست، چه فایده‏ای دارد، چه ضرری دارد و ... فقط به دلیل جاذبهء نام حزب یاامید برای رسیدن به یک پست و مقام، عضویّت حزب را پذیرفته بودند[ - احزاب سیاسی ، ص ۹ - ۷ ] شاید سؤال شود که ضعف سواد سیاسی و حتی ستم شاهان مسأله‏ای نیست که در صدسال گذشته وجود داشته باشد تا این دو را از عوامل زمینه‏ساز پیدایش احزاب سیاسی در ایران‏بدانیم. صدها سال بود که شاهان به مردم ستم می‏کردند و جامعهء ایران از ضعف سواد سیاسی رنج‏می‏برد، پس چرا سیصد سال پیش، احزاب سیاسی پیدا نشدند[ - سیصد سال ، فقط به عنوان مثال ذکر شده است . می‏توان پرسید چهار صد سال و ... ] جواب این سؤال، بسیار ساده است. «ضعف سواد سیاسی» و «ستم شاهان» هر دو بخشی‏از علل پیدایش احزاب سیاسی هستند و تا زمانی که تمامی علل لازم برای پیدایش یک پدیده‏سیاسی واقع نشود، آن پدیدهء سیاسی - حزب یا غیر حزب - ایجاد نخواهد شد. سیصد سال‏پیش، نفوذ بیگانگان به اندازهء نفوذ آنان در صد سال پیش نبود. همچنین افکار وارداتی ازغرب و شرق به اندازهء صد سال پیش در جامعه ایران رسوخ نکرده بود. بدیهی است که اگرهمهء این عوامل که در این درس و درس قبل مورد بحث واقع شدند، در سیصد سال قبل جمع‏می‏شدند، احزاب سیاسی نیز نشو و نما می‏یافتند. برای توضیح بیشتر مسأله فوق، مثالی ذکر می‏شود: اگر شما بخواهید با مسلسل خود قلب‏دشمنان دین را نشانه بگیرید و آنها را به قتل برسانید، باید به چند نکته توجه کنید. نخست این که باید به تعداد کافی گلوله سالم داشته باشید. دوّم این که مسلسل شما باید سالم باشد. سوّم‏این که مسلسل، به طرف قلب دشمنان دین نشانه رود. چهارم این که ضامن مسلسل آزادباشد. پنجم این که انگشت شما ماشه را بفشارد. حال هر یک از این پنج علّت مورد بی‏توجّهی‏قرار گیرند، طبیعی است که به هدف خود نرسیم. مثال بالا نشان می‏دهد که برای تحقق یک پدیده، فراهم شدن همه شرایط لازم است.ضعف سواد سیاسی مردم به عنوان یکی از زمینه‏های جنبی پیدایش احزاب در ایران، تنهایکی از شرایط تحقّق پدیدهء حزب را تشکیل می‏دهد. ضعف سواد سیاسی از راههای مختلفی به پیدایش احزاب سیاسی در جامعه ایران کمک‏می‏کرد که برخی از این راهها عبارتند از: ۱ - تشنگی سیاسی: ضعف سواد سیاسی در جامعه ایران، نوعی تشنگی سیاسی در مردم‏ایجاد کرده بود. مردم می‏خواستند بدانند سیاست چیست و چگونه اجرا می‏شود. آنهامی‏خواستند بدانند که در دنیای اطرافشان چه می‏گذرد. این تشنگی سیاسی فرصت نابی رابرای افراد فرصت طلب ایجاد کرده بود که با سوء استفاده از این مسأله، احزاب سیاسی راتأسیس کنند و تبلیغ کنند که می‏توانند تشنگی سیاسی مردم را رفع نمایند. ۲ - امکان عوامفریبی: ضعف سواد سیاسی مردم سبب می‏شد هر کس که توانسته بودچند نفری را به دور خود جمع کند، از طریق انجام سخنرانیهای عوامفریبانه و طرح‏شعارهای زیبا، دلفریب ولی تو خالی، جمع اطراف خود را گسترش دهد و به تدریج، اساس‏حزبی را بنیان نهد. این امر مجال گسترده‏ای را برای قدرتهای بیگانه نیز فراهم می‏آورد. قدرتهای بیگانه نیزبا طرح شعارهای تو خالی حمایت از کارگران، حمایت از حقوق بشر و آزادی انسانها،حمایت از مردم ایران و ... عدّه‏ای را فریب می‏دادند و آنها را جذب سیاستهای خود می‏کردند.مدّتی که می‏گذشت این فریب خوردگان، به کمک همان قدرت بیگانه، همدیگر را می‏یافتندو به تدریج، حزبی را بنیان می‏نهادند. حزبی که چه بسا در ظاهر شعارهای زیبایی را مطرح‏می‏کرد ولی در واقع، نوکر و جاسوس قدرت خارجی بود و به تحقّق اهداف پلید آن قدرت‏خارجی در ایران کمک می‏کرد. خلاصه درس‏ ازنظر حضرت‏امام(ره) دخالت دستهای خارجی، ریشهء پیدایش احزاب در ایران را تشکیل‏می‏دهد. نفوذ گسترده بیگانگان در جامعهء صد سال اخیر ایران، اصیلترین دلیل پیدایش احزاب را بیان‏می‏دارد. بیگانگان به گسترش احزاب در ایران علاقه فراوان داشتند. این امر، دلایل مختلفی داشت.کنترل احزاب بسیار راحت بود. اگر رئیس آن را می‏خریدند تا انتهای آن را در دست خود کنترل‏می‏کردند. خاصیّت انعطاف‏پذیری و دوام احزاب در بحرانهای سیاسی، انگیزهء بیگانگان در سوءاستفاده از احزاب سیاسی تقویت می‏کرد. ظاهر فریبنده احزاب، چه در سطح داخلی و چه در سطح‏بین المللی، امکان ایجاد فلج سیاسی در دوران حکومتهای نامطلوب از نظر بیگانگان و رقابتهای‏موجود در بین قدرتهای بیگانه، از انگیزه‏های دیگر سوء استفاده بیگانگان از احزاب بود. نظام ستمشاهی یکی از عوامل جنبی پیدایش احزاب سیاسی در ایران به شمار می‏رود. ستم‏شاهان به دلیل ماهیّت سلطنت، سر سپردگی شاه به بیگانگان، تجمّل گرایی شاهان، ضعف عنصرامر به معروف و نهی از منکر در جامعه آن روز ایران و بی‏سوادی اکثریت مردم صورت می‏گرفت. یکی دیگر از عوامل جنبی پیدایش احزاب، ضعف سواد سیاسی مردم بود که امکان عوامفریبی رافراهم می‏ساخت. پرسش ۱ - مهمترین‏زمینه‏های‏اجتماعی پیدایش احزاب و تشکیلات سیاسی درایران رانام ببرید. ۲ - زیاد بودن تعداد احزاب سیاسی، چه ضرری برای کشور دارد؟ ۳ - چرا شاهان به مردم ستم می‏کردند؟ ۴ - ضعف سواد سیاسی از چه راههایی به پیدایش احزاب سیاسی کمک می‏کرد؟ ۵ - چرا احزاب سیاسی در جامعهء سیصد سال پیش ایران پیدا نشدند و حال آن که نظام‏ستمشاهی و ضعف سواد سیاسی در آن دوران هم وجود داشت؟ ۶ - چرا بیگانگان به گسترش تحزّب در جامعه ایران علاقه داشتند؟ فقط نام ببرید.

 

طراح قالب : { معبرسایبری فندرسک}